HtayOung (NSS)- အောက်တိုဘာ ၂

မြန်မာ-အမေရိကန် ကုန်သည်ကြီးများအသင်း (AmCham Myanmar) ရဲ့ ယခင်ဘုတ်အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး Misfit Technologies မစ်စ်ဖစ် နည်းပညာကုမ္ပဏီ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်ဖြစ်သူ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသား Munimul Islam မူနီမူလ် အစ္စလာမ် ကို မြန်မာအစိုးရက အင်တာပိုလ် နိုင်ငံတကာရဲတပ်ဖွဲ့ “Red Notice” ထုတ်ပြန်ပြီး ဖမ်းဆီးပေးရန် တောင်းဆိုထားမှုကြောင့် စပိန်နိုင်ငံက ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းလိုက်တယ်လို့ AP (1 October 2026) က ရေးတယ်။ 

Red Notice ဆိုတာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံက အလိုရှိနေသူတစ်ဦးကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပြီး လွှဲပြောင်းပေးရေး ဒါမှမဟုတ် တရားရေးလုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုအတွက် ယာယီဖမ်းဆီးပေးရန် နိုင်ငံတကာတရားဥပ ဒေစိုးမိုးရေးအဖွဲ့တွေထံ အ သိပေးချက်တစ်မျိုးဖြစ်တယ်။ 

အစ္စလာမ်ဟာ ဇနီးဖြစ်သူနဲ့ အားလပ်ရက်ခရီးသွားရန် အင်္ဂါနေ့ ဘာစီလိုနာလေဆိပ်သို့ ရောက်ရှိချိန်မှာ စပိန်ရဲ တပ်ဖွဲရဲ့ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရတယ်။ အစ္စလာမ်က ငွေကြေးအလွဲသုံးစားမှု စွပ်စွဲချက်များကို ငြင်းဆိုပြီး အဲ့ဒီအမှုဟာ လုပ်ကြံဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်တယ်လို့ ပြောတယ်။

အဲ့ဒီအမှုဟာ ဝါရှင်တန်အခြေစိုက် PR နှင့် လော်ဘီလုပ်ငန်းကုမ္ပဏီ Mercury Public Affairs မာကျူရီ ပတ်ဘ လစ်အဖဲယား နဲ့ ချုပ်ဆိုခဲ့တဲ့ ဒေါ်လာ ၃၀၀,၀၀၀ ခန့်တန် စာချုပ်နဲ့ ဆက်စပ်နေတယ်။ ယခင်ဥက္ကဋ္ဌ Adam Castillo အဒမ် ကက်စ်တီလိုနဲ့ အစ္စလာမ်တို့ဟာ အသင်းအတွက် လော်ဘီလုပ်ငန်း ဆောင်ရွက်ရမယ့်ငွေတွေ ကို မသင့်လျော်စွာ ကိုင်တွယ်ခဲ့တယ်လို့ မြန်မာ-အမေရိကန် ကုန်သည်ကြီးများအသင်းက စွပ်စွဲထားတယ်။ ဒါ ပေမယ့် AP  စစ်ဆေးတွေ့ရှိရတဲ့ စာရွက်စာတမ်းများအရ အဲ့ဒီငွေကို အစ္စလာမ်ရဲ့ မစ်စ်ဖစ် နည်းပညာ ကုမ္ပ ဏီက မာကျူရီကုမ္ပဏီကို တိုက်ရိုက်ပေးခဲ့ပြီး အမေရိကန်အစိုးရသတ်မှတ်ချက်အတိုင်း ကြေညာတင်ပြထား ကြောင်း တွေ့ရှိရတယ်။

မြန်မာ-အမေရိကန် ကုန်သည်ကြီးများအသင်းရဲ့ လက်ရှိခေါင်းဆောင်တွေကတော့ ဘုတ်အဖွဲ့အနေနဲ့ အဲ့ဒီ သဘောတူညီချက်ကို ခွင့်ပြုခဲ့ခြင်း မရှိသလို၊ ငွေပေးချေခဲ့ခြင်း မရှိခဲ့ကြောင်း လော်ဘီကုမ္ပဏီ မာကျူရီထံမှ ဘယ်လို ဝန်ဆောင်မှုမှလည်း မရရှိခဲ့ဘူးလို့ ပြောတယ်။ ဒါပေမယ့် ဘုတ်အဖွဲ့အစည်းအဝေးမှတ်တမ်းများနဲ့ လက်မှတ်ရေးထိုးထားတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ရပ်မှာ လော်ဘီအစီအစဉ်ကို ဘုတ်အဖွဲ့က အတည်ပြုခဲ့ပြီး မာကျူ ရီကုမ္ပဏီကို ငှားရမ်းရန် ခွင့်ပြုခဲ့ကြောင်း၊ အစ္စလာမ်ရဲ့ကုမ္ပဏီက စပွန်ဆာပေးရန် သဘောတူခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြ ထားတယ်။ မာကျူရီကုမ္ပဏီဟာ ဝါရှင်တန်မှာ ကက်စတီလိုနဲ့ အခြားသူများအတွက် အစည်းအဝေး များစွာကို စီစဉ်ပေးခဲ့ပြီး ကိုယ်တိုင်တက်ရောက်ခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုနိုင်ခဲ့တယ်။

မြန်မာ-အမေရိကန် ကုန်သည်ကြီးများအသင်းရဲ့ လက်ရှိအမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ မြတ်ဖြူသဲ ကတော့  အဲ့ဒီ ဘုတ် အဖွဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်ဆိုတာ နောက်ပိုင်းမှာ လုပ်ကြံဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်တယ်လို့ ပြောတယ်။ တရားစွဲဆိုမှု၊ ဖမ်းဆီး ထိန်းသိမ်းမှုနဲ့ အပြစ်ရှိ-မရှိ ဆုံးဖြတ်ခြင်းကိစ္စဟာ အသင်းရဲ့ အလုပ်မဟုတ်ဘဲ သက်ဆိုင်ရာအာဏာပိုင်များနဲ့ တရားရုံးများရဲ့ တာဝန်သာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုတယ်။

အမေရိကန်နိုင်ငံသား၊ ယခင်အမေရိကန်မရိန်းတပ်ဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သူ ကက်စတီလိုဟာ ၂၀၂၃ မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အထိ မြန်မာ-အမေရိကန် ကုန်သည်ကြီးများအသင်းရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ခဲ့ပြီး ရန်ကုန်အင်းစိန်ထောင်မှာ သုံးလခန့် အကျဉ်း ချခံခဲ့ရပြီးနောက် စက်တင်ဘာ ၁၆ ရက်နေ့မှာ လွတ်မြောက်ကာ မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ခွာခဲ့ပြီးဖြစ်တယ်။ ကက်စ တီလိုကတော့ သူ့ကို နိုင်ငံမှ နှင်ထုတ်ကြောင်း မြန်မာအာဏာပိုင်တွေရဲ့အမိန့်ကို နိုင်ငံကူးလက်မှတ်မှာ မတွေ့ ရှိရသလို သူ့အပေါ် အပြီးသတ်အမိန့်ချမှတ်ခဲ့ခြင်း ရှိ-မရှိလည်း မသိရသေးဘူးလို့ ပြောတယ်။

မြန်မာ-အမေရိကန် ကုန်သည်ကြီးများအသင်းရဲ့ ယခင်အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ၊ သြစတြေးလျနိုင်ငံသား ရဲခေါင် ဒန်နီ ကျော် လည်း ယုံကြည်အပ်နှံမှုဖောက်ဖျက်ခြင်းနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဝန်ခံအယူခံတစ်ရပ်ကို လက်ခံရန် ဖိအား ပေးခံရပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံမှ နှင်ထုတ်ခံခဲ့ရတယ်လို့ အမှုနဲ နီးစပ်သူတစ်ဦးက ပြောတယ်။

စပိန်တရားရုံးကြားနာပြီးနောက် အစ္စလာမ်ဟာ စပိန်နိုင်ငံမှာ နေထိုင်ခွင့် မရှိတဲ့အတွက် ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းခံ နေရတယ်။ သူ့ရဲ့ရှေ့နေကတော့ တရားရုံးဆုံးဖြတ်ချက်ကို အယူခံဝင်မှာဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံထံ လွှဲပြောင်းပေး ခြင်း မပြုရန် ကန့်ကွက်သွားမယ်လို့ ပြောတယ်။ အီးယူအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်တဲ့စပိန်ဟာ စည်းမျဉ်းများအရ ပြန်လွှဲပေး ခဲ့ပါက ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခံရမယ့် အန္တရာယ်ရှိသူများအတွက် လွှဲပြောင်းပေးရန် တောင်းဆိုချက်ကို ပယ်ချ နိုင် ခြင်းကြောင့် အစ္စလာမ်ကို မြန်မာနိုင်ငံထံ လွှဲပြောင်းပေးရေးမှာ ဥပဒေအရ အခက်အခဲရှိနိုင်တယ်။

( ဒီအတိုင်းဆို ကုလသမဂ္ဂရံပုံငွေကြေး အလွဲသုံးစားမှု နေပြည်တော်က အင်တာပိုလ်ထံ အကြောင်းကြား ထားတယ်ဆိုတဲ့ သံအမတ်ဟောင်း ကျော်မိုးထွန်းကိစ္စလည်း မကြာမီ အဖြေပေါ်လောက်ပါတယ်။ သတင်းဘာသာပြန်သူ))