သက်ပိုင် (NSS) - ဇူလိုင်လ ၁၅ 

ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် (UNESCO) စာရင်းဝင် နေရာတစ်ခုဖြစ်သည့် ပုဂံရှေးဟောင်းယဉ် ကျေး မှုနယ်မြေတွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားပြီး ပျက်စီးမှုများရှိလာပါက ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းမှ ပယ်ဖျက်ခြင်းခံရနိုင် ကြောင်း အရှေ့တောင်အာရှဒေသဆိုင်ရာ ရှေး ဟောင်းသုတေသနနှင့် အနုပညာစင်တာမှ အကြီး တန်းသုတေသန အရာရှိ ဒေါ်ဥမ္မာမျိုးက NSS သို့ ပြောသည်။ 

ပုဂံဒေသအား ကမ္ဘာစစ်ဖြစ်ပွားခဲ့လျှင်ပင် ဖျက်ဆီးခွင့်မရှိစေရေးအတွက် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် စာ ရင်း ဝင်ရောက်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီဖြစ်သော်လည်း ယင်းဒေသတွင် တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမည်ကို များစွာ စိုးရိမ် မိကြောင်း ၎င်းကဆိုသည်။ “ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ် အဖြစ်သတ်မှတ်ဖို့အတွက် အရေးကြီးဆုံးအချက်က အမွေအနှစ်ကို ပိုင်ဆိုင်တဲ့ နိုင်ငံသားတွေရဲ့ commitment ပဲ။ ဘယ်လောက်နားလည်မြတ်နိုးပြီး ထိန်းသိမ်းလိုစိတ်နဲ့ ထိန်းသိမ်းနေတဲ့လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို ကြည့်ပြီးပေးတာပဲလေ။ တိုက်ပွဲဖြစ်ပြီး ဆုံးရှုံးမှုတွေ ဖြစ်လာရင်တော့ ပထမအဆင့်အနေနဲ့ world heritage in danger အဆင့်ရောက်ပါမယ်။ အဲဒီ ကာလမှာမှ စနစ်တကျ ပြန်မထိန်းသိမ်းနိုင်ရင်တော့ ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းက ပယ်ဖျက်ခံရနိုင်ပါ တယ်” ဟု ဒေါ်ဥမ္မာမျိုးက ရှင်းပြသည်။

ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်စာရင်းဝင် ပုဂံဒေသတွင်လည်း တိုက်ပွဲဖော်ဆောင်မည်ဖြစ် ကြောင်း ပုဂံပြည် ဘီလူးအဖွဲ့ (PDF) က ပြီးခဲ့သည့် ဇွန်လအတွင်းက ခြိမ်းခြောက်ထုတ်ပြန်ထားသည်။ ထိုသို့ ထုတ်ပြန်ပြီးနောက် ပုဂံဒေသနှင့် ထိစပ်နေသည့် ချောင်းရှည်ရွာ ၊ ဇီးစာမြင်မြောက်ရွာ ၊ ပွဲတိုင်းရွာ၊ ကျောက်ပြင်ကန်ရွာတို့တွင် PDF များက တိုက်ပွဲဖော် ဆောင်မှုများ ပြုလုပ်လာနေကြောင်း သိရသည်။

လက်ရှိတွင် ညောင်ဦးမြို့နယ်အတွင်း   တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားမှုများရှိနေသည့်အတွက် ပြည်သူ အချို့မှာ ကျောက်ပန်းတောင်းနှင့် ညောင်ဦးမြို့ပေါ်သို့ စစ်ဘေးရှောင်နေရမှုများရှိနေကြောင်းနှင့် ညောင် ဦးနှင့် ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့တို့ကြားတွင် သွားလာ သူမရှိသလောက်နည်းပါးနေကြောင်း ဒေသခံများ ထံမှသိရသည်။

ရှေးဟောင်းစေတီပုထိုး မြောက်မြားစွာ တည်ရှိနေသော ပုဂံဒေသကို (၂၀၁၉) ခုနှစ် ဇူလိုင် လ (၆) ရက်တွင် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်းဝင်ဒေသတစ်ခုအဖြစ် ကုလသမဂ္ဂယူနက်စကို (UNESCO) အဖွဲ့က အသိအမှတ်ပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။